ΚΟΒΑΤΣΙΑΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.

Τουρκικές αμφισβητήσεις,

προκλήσεις και εκβιασμοί με πλοία επιστημονικών ερευνών:

Μετά την καθέλκυση, στις 17-2-2013, του πλοίου επιστημονικών ερευνών TUBİTAK

Marmara1, η Υδρογραφική-Γεωγραφική Διεύθυνση της Διοίκησης Ναυτικών Δυνάμεων της Τουρκίας δημοσιοποίησε τις θαλάσσιες περιοχές που θα διεξαχθούν επιστημονικές έρευνες για το έτος 2013. Ειδικότερα δε, σε ότι αφορά στο Αιγαίο οι

έρευνες των Τούρκων θα εστιασθούν στις ακόλουθες περιοχές:

• Περιοχή μεταξύ Ρόδου και κόλπου Μερσίνης

_ Αριθμός αποστολής (πλου): 2013/01, 2013/04

_ Ημερομηνία: Φεβρουάριος-Απρίλιος 2013

_ Κωδικός προγράμματος: 111Y023

_ Αριθμός επιστημόνων: 15

_ Η ευθύνη του προγράμματος ανήκει στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Επιστημών

του Πολυτεχνείου Μέσης Ανατολής/Ortadoğu Teknik Universitesi (ODTU)

_ Φορέας που υποστηρίζει το πρόγραμμα: Τουρκικό Ίδρυμα Επιστημονικών και Τεχνολογικών Ερευνών TUBİTAK

_ Επικεφαλής του προγράμματος: Καθηγητής Dr. Zahit UYSAL

_ Τομείς εργασιών: Ετεροτροφικά βακτήρια, κυανοβακτήρια, φυτοπλακτόν,

βασικά πλουτοπαραγωγικά στοιχεία, ζωοπλακτόν, ψάρια και διατροφικά

στοιχεία.

_ Μεθοδολογία: Δειγματοληψίες, ακουστικές καταγραφές κ.λπ.

_ Σκοπός του προγράμματος: Αποτύπωση της ποικιλότητας των υπαρχόντων οικοσυστημάτων στις περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, της δυναμικότητας της ανοικτής θάλασσας και της υφαλοκρηπίδος (σ.σ. τουρκικής) καθώς επίσης

της δυναμικής που έχουν τα βασικά πλουτοπαραγωγικά στοιχεία.

Περιοχή Αιγαίου (σ.σ. πρόκειται για δραστηριότητα που είχε αναγγελθεί για

το 2012 και θα επαναληφθεί το 2013)

_ Αριθμός αποστολής (πλου): 2012/02

_ Αριθμός επιστημόνων: 12

_ Η ευθύνη του προγράμματος ανήκει στον καθηγητή Dr. Nihayet BIZSEL.

_ Φορέας που υποστηρίζει το πρόγραμμα: Τουρκικό Ίδρυμα Επιστημονικών και

Τεχνολογικών Ερευνών TUBİTAK

_ Επικεφαλής του προγράμματος: Ο Dr. Κemal Can BIZSEL του Ινστιτούτου

Θαλασσίων Επιστημών και Τεχνολογιών/Πανεπιστήμιο DOKUZ EYLUL

_ Μεθοδολογία: Δειγματοληψίες θαλασσινού νερού επιφανείας, ιζημάτων σε

βάθος 20-1.000 μ., ζωοπλακτόν κ.λπ.

_ Σκοπός του προγράμματος: Πρώτον, η εξαγωγή συμπερασμάτων για τα

διατροφικά επίπεδα και την επίδρασή τους στην βιοποικιλότητα του Αιγαίου.

Και δεύτερον, η πραγματοποίηση ερευνών σε σταθμούς που θα επιλεγούν στο

Αιγαίο κατά μήκος της γραμμής βορράς-νότος που φαίνεται στον τομέα.

Όπως γίνεται κατανοητό, το επόμενο χρονικό διάστημα οι Τούρκοι με τα πλοία

επιστημονικών ερευνών που διαθέτουν θα προβούν σε προκλήσεις, εκβιασμούς και

αμφισβητήσεις των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την

Ανατολική Μεσόγειο, εφαρμόζοντας μια ηπιότερη μεν αλλά πιο ύπουλη τακτική.

Μάλιστα, είναι αξιοσημείωτο ότι ο τουρκικός στόλος διαθέτει πλέον δύο σύγχρονα

ερευνητικά πλοία (το TUBİTAK Marmara και το Βarbaros Hayrettin Pasa) με τα οποία

η Άγκυρα θα πραγματοποιεί θαλάσσιες έρευνες, νόμιμες ή μη, όπου και όποτε αυτή

το θελήσει. Στην περίπτωση δε, που η Τουρκία θα θελήσει να αυξήσει την ένταση

τότε θα συνοδεύσει τα πλοία αυτά με αντίστοιχα πολεμικά.

Το θέμα της δημοσιοποίησης των χαρτών, με τις θαλάσσιες περιοχές που έχουν

προγραμματισθεί οι επιστημονικές έρευνες, αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι

οι συμβολισμοί στην εξωτερική πολιτική έχουν μεγαλύτερη αξία ακόμα κι από την ίδια

την ουσία. Άλλωστε, η Άγκυρα μέσω των χαρτών αυτών προβάλλει τις προθέσεις της

τόσο για την οριοθέτηση του Αιγαίου όσο και για την οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ. νότια του

Καστελόριζου.

Η ελληνική κυβέρνηση στην ουσία αναφέρεται για τα τέσσερα Οικόπεδα τα οποία δημοσιοποιήθηκαν με τουρκικό ΦΕΚ στις 27 Απριλίου 2012, είναι τα 5033, 5034, 5035 και 5028, και αφορούν περιοχές εντός της ελληνική υφαλοκρηπίδας αλλά και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Μία απλή ματιά στην χάρτη καταδεικνύει πως με τα τέσσερα αυτά Οικόπεδα η Τουρκία προσπαθεί: Να αποκόψει την ελλαδική ΑΟΖ από την κυπριακή. Να δημιουργήσει κοινό σύνορο μεταξύ αυτής και της Αιγύπτου.
Να αποστερήσει από τις ελληνικές νήσους, ειδικότερα του συμπλέγματος του Καστελόριζου τον φυσικό θαλάσσιο και υποθαλάσσιο χώρο που τους αναλογεί σύμφωνα με τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου, τέλος με τη καταπάτηση από της συγκεκριμένης περιοχής προσπαθεί να στερήσει από τη χώρα μας περί τα 42.000 τ.χλμ. θαλάσσιου ΧΩΡΟΥ όπως αυτός ορίζεται από τις Συνθήκη για το Δίκαιο των Θαλασσών.
ΟΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ Της ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ DALAMAN

Η ανάδειξη του ζητήματος της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μέσω των επιδέξιων κινήσεων του Κυπριακού ΥΠΕΞ έστρεψαν για ακόμα μια φορά την προσοχή της κοινής γνώμης στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, η στρατηγική θέση του οποίου επιτρέπει την σύνδεση Κυπριακής και Ελλαδικής ΑΟΖ (όποτε αποφασισθεί η ανακήρυξη της δεύτερης..) και περιορίζει την αντίστοιχη τουρκική περιοχή αποκλειστικών δικαιωμάτων.
Ο έλεγχος της θαλάσσιας έκτασης νοτίως της Μεγίστης υπήρξε ανέκαθεν ανάμεσα στις προτεραιότητες της Άγκυρας πολύ πρίν ανακύψει το ζήτημα των κοιτασμάτων, ήδη απο τις αρχές της δεκαετίας του 90', όταν άρχισε η πρόθεση της τότε Ελληνικής ηγεσίας να διακηρύξει το Δόγμα Ενιαίου Αμυντικού Χώρου μεταξύ Ελλάδος και Κυπριακής Δημοκρατίας. Η διακήρυξη του ΕΑΧ (1993), συνοδεύτηκε τα χρόνια που ακολούθησαν απο μία αποφασιστική ενίσχυση του Νοτίου Τομέα απο πλευράς ΠΑ, η οποία όπως ήταν φυσικό θορύβησε σφόδρα την Άγκυρα.

Η τουρκική απάντηση ήρθε υπο την μορφή της ενίσχυσης κρίσιμων εγκαταστάσεων κατα μήκος των μικρασιατικών ακτών, με σκοπό τον αποτελεσματικότερο έλεγχο σε θάλασσα και αέρα καθώς και την προβολή της απαιτούμενης ισχύος εάν και εφόσον αυτό κριθεί σκόπιμο απο το τουρκικό επιτελείο.

Η υλοποίηση του πρώτου σκέλους ήλθε υπο την μορφή της ανάπτυξης σειράς σταθμών ραντάρ σε καίρια σημεία κατα μήκος της ακτογραμμής της Λυκίας και τα κατεχόμενα, ενδεικτικά αναφέρουμε:

• τον σταθμό ραντάρ Kas απέναντι απο το Καστελλόριζο (202 Nu.Lı Kaş Radar K.Lığı) o οποίος στεγάζει τρισδιάστατο ραντάρ ΗR-3000 με ενδεικτική εμβέλεια 310νμ,
• τον αντίστοιχο σταθμό ραντάρ του προγράμματος Uzun Ufuk που εδρεύει στην ίδια περιοχή
• δύο σταθμούς ραντάρ στην περιοχή Ανεμουρίου (Anamur) πλησίον της Μερσίνας, με συστήματα ΤΡS-117 και TRS-22XX (111,230 Hava Radar K.Lığı)
• σταθμό ραντάρ TRS-22XX στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου , ιδίου τύπου με το σύστημα της Κνιδού.

Καθώς και την ενίσχυση των αεροπορικών βάσεων Dalaman και Αττάλειας .Eίναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η τουρκική πλευρά συνέχισε ακάθεκτη την προσπάθεια ενίσχυσης των εγκαταστάσεων που θα της επέτρεπαν να αντιμετωπίσει πιθανή αεροπορική εμπλοκή της ΠΑ στην Κύπρο .

Ειδικότερα σε ότι αφορά την επέκταση των εγκαταστάσεων του Dalaman ήδη απο τον περασμένο Φεβρουάριο είχαμε επισημάνει ότι αυτές πιθανώς να σχετίζονται με την παρουσία μέσων ναυτικής συνεργασίας του ΤΝ:

Η προσπάθεια ενίσχυσης των εγκαταστάσεων της αεροπορικής βάσης όμως δεν σταματάει εδώ. Μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής των ενισχυμένων καταφυγίων ,στα μέσα του 2008 μια νέα επέκταση αρχίζει να λαμβάνει . Σειρά παίρνουν εκτεταμένες χωματουργικές εργασίες νοτίως του συμπλέγματος HAS με το μπάζωμα του παρακείμενου ρέματος, πάντα εντός της περιμέτρου της βάσης (η οποία εφάπτεται σχεδόν με την θάλασσα). Μετά την ολοκλήρωση των παραπάνω εργασιών ξεκινά η κατασκευή συγκροτήματος κτηρίων, πίστας apron καθώς και του απαραίτητου συνδετήριου τροχοδρόμου. Πιθανώς να σχετίζονται με το πρόγραμμα Meltem II/III.

Ένα χρόνο μετά το εν λόγω σημείωμα η βάση ναυτικής αεροπορίας Dalaman έχει ήδη αρχίσει να φιλοξενεί τα πρώτα ανθυποβρυχιακά ε/π του Τουρκικού Ναυτικού, με υποβρύχια τεχνολογίας ΑΙΡ .

Η κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων που στεγάζουν την μοίρα ναυτικής αεροπορίας Νταλαμάν (Dalaman Deniz Hava Harekat Üssü) διήρκεσε απο τον Γενάρη του 2008 μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2010. Έλαβε χώρα η κατασκευή ενός κυρίως υποστέγου, συγκροτήματος κτιρίων διοίκησης και ενδιαίτησης προσωπικού, πίστας apron, συνδετηρίων διαδρόμων καθώς και η κατασκευή επιπλέον αποθηκών πυρομαχικών εντός της αεροπορικής βάσης.

καθώς και την ενίσχυση των αεροπορικών βάσεων Dalaman και Αττάλειας στις οποίες είχαμε αναφερθεί.

Τον Ιούλιο του 2005 η Τουρκία προχωρά σε ακόμα μια αγορά αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας και συγκεκριμένα υπογράφει σύμβαση ύψους 180 εκ. δολαρίων με την Alenia Aeronautica για την αγορά 10 αεροσκαφών ATR-72 σε διαμόρφωση ανθυποβρυχιακού πολέμου (ASW). Στα αεροσκάφη του προγράμματος Meltem III οπως ονομάστηκε εγκαταστάθηκε κοινός εξοπλισμός αποστολής με τα προγενέστερα CN-235MP.

Η Τουρκική Ναυτική αεροπορία (έτος ίδρυσης 1971) έχει στην διαθεση της έναν στόλο 19 σύγχρονων αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας εφοδιασμένων με αισθητήρες τελευταίας γενιάς, τα οποία της επιτρέπουν να δίνει το παρών στον ευαίσθητο χώρο της ΝΑ Μεσογείου μεταξύ Ρόδου και Κύπρου, χωρίς ουδεμία αντίστοιχη παρουσία ελληνικών μέσων.



Η ασυγχώρητη ελληνική αδράνεια άφησε την ζωτική για τα εθνικά συμφέροντα τεράστια θαλάσσια έκταση της ανατολικής Μεσογείου αλλά και το Λυβικό το Κρητικό, το Ανατολικό Αιγαίο Πέλαγος χωρίς επιτήρηση απο αεροσκάφης Ναυτικής Συνεργασίας/Αναγνώρισης. Την ίδια στιγμή, πληθαίνουν τα περιστατικά παρουσίας ξένων ερευνητικών σκαφών υπο τις εντολές της Άγκυρας, εντός της Ελληνικής ΑΟΖ. Να θυμίσουμε τις έρευνες του Νορβηγικού πλοίου “Malene Ostervold” νοτίως του Καστελλόριζου το 2008, καθώς και ανάλογο περιστατικό που συνέβη το καλοκαίρι 2009 με ιταλικό σκάφος ερευνών, ενώ εκκρεμούσε εκείνη την στιγμή η παραίτηση ή μη, του προηγούμενου Αρχηγού ΓΕΝ, λόγω επιθυμίας του να κατέβει στον πολιτικό στίβο..

Επιπλέον, η αδυναμία της Υπηρεσίας Εναερίων Μέσων του Λιμενικού Σώματος να καλύψει επαρκώς το σύνολο της επικράτειας του Αιγαίου σε εναέριες αποστολές το έτος 2009, οδήγησε την χώρα στο να ζητήσει την επέμβαση της ευρωπαικής FRONTEX για την πραγματοποίηση περιπολιών απο αέρος των θαλασσίων συνόρων με την Τουρκία.

Ελληνική Αεροπορία Ναυτικού

Στο ΣΑΜ (Συμβούλιο Άμυνας) της 28ης Μαρτίου 2006 αποφασίσθηκε να ιδρυθεί εξ αρχής Σώμα Αεροπορίας Ναυτικού στο ΠΝ που θα περιλαμβάνει και αεροσκάφη σταθερών πτερύγων και θα μεταμορφώνει την ΔΕΝ σε πραγματικό πολλαπλασιαστή ισχύος. Ένα χρόνο αργότερα, το 2007, ιδρύεται η Α5 στο ΓΕΝ ως γραφείο που θα ασχολείται αποκλειστικά και μόνο με την συγκρότηση της νέας αυτής Διοίκησης στο ΠΝ. Έκτοτε ο διαγωνισμός για το νέο ΑΦΝΣ κηρύχθηκε άγονος και το μνημόνιο έχει αφήσει το ΠΝ χωρίς τα μέσα και τον κόσμο που θα μπορεί να προβάλει τη ναυτική ισχύ της χώρας μας απο την Γαύδο, το Καστελλόριζο εως και την Πάφο.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ:

Αναμφισβήτητα η Τουρκία ετοιμάζεται να παίξει έναν ηγετικό ρόλο στα ενεργειακά δρώμενα της νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Τόσο πολιτικά με την άσκηση διπλωματικών ενεργειών , όσο και πολλές φόρές , στο μέλλον με την επιλογή υψηλού ρίσκου επιλογών, όπου στο σχεδιασμό θα συμπεριλαμβάνονται ενέργειες αμφισβήτησης όσο αναφορά το δίκαιο της θάλασσας και εν προκειμένω της Εθνικής κυριαρχίας .

Η Ελληνική διπλωματία θα πρέπει να επιλέξει την στρατηγική των πολλαπλών συμφωνιών με εταίρους που ουσιαστικά θα έχουν την αποτρεπτική ικανότητα , ενώ παράλληλα θα εγγυηθούν το υπάρχον status kvo με μια σειρά ενεργειών όπου θα αναδείξουν την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης.

Βασική παράμετρος αυτής της κατεύθυνσης θα πρέπει να είναι η ποιοτική υπεροχή των ενόπλων δυνάμεων ώστε να μην επιτραπεί οποιαδήποτε νέα κατάσταση στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

ΚΟΒΑΤΣΙΑΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΠΟΛΙΤΕΥΤΗΣ Α΄ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ